Ruta Sepetys Schaduwliefde

By Rozemarijn • Recensies • 28 May 2011

Schaduwliefde: een aangrijpend verhaal over een verborgen geschiedenis

In Schaduwliefde onthult Ruta Sepetys een verborgen geschiedenis: het verhaal van de ongekende hoeveelheid slachtoffers tijdens het oorlogsregime van Stalin in de Baltische Staten. Het is een aangrijpend verhaal waarin liefde en hoop maar net overleven.

Er zijn veel romans geschreven die zich ten tijde van de Tweede Wereldoorlog afspelen. Vaak vertellen deze boeken het verhaal vanuit het perspectief van het Westelijk front, een jood of iemand in het verzet. Schaduwliefde van Ruta Sepetys vertelt het verhaal vanuit het Oosterlijk front: een geschiedenis die jarenlang verborgen is gebleven.

In 1939 bezette de Sovjet-Unie de Baltische Staten (Litouwen, Letland en Estland). Het Kremlin stelde lijsten op van mensen die als anti-Sovjet beschouwd werden, voornamelijk hogeropgeleiden en kunstenaars. Deze mensen werden vermoord, gevangen genomen of gedeporteerd naar werkkampen in Siberië. Naar schatting heeft Stalin ruim twintig miljoen mensen laten vermoorden. De overlevenden wilden hun verhaal vertellen, maar dat mocht niet van het regime; ze werden met de dood bedreigd. Kunst werd een van de belangrijkste middelen om deze verborgen geschiedenis te onthullen.

Hoeren en criminelen
In Schaduwliefde wordt Lina midden in de nacht  samen met haar moeder en broertje meegenomen. In treinwagons worden ze gedeporteerd naar een kolzoch (een collectief landbouwbedrijf) in Altjai. Haar vader, die aan de universiteit werkt, wordt  gevangen genomen. De toestand waarin de familie belandt, is vergelijkbaar met die van de joden. Als vee worden ze vervoerd en bestempeld als hoeren en criminelen. Door ziekte, uitputting en honger komen velen van hen om het leven.

Lina is een vijftienjarig meisje dat naar de kunstacademie had gewild, maar nu snel volwassen moet worden. Ze vertelt wat haar overkomt door te tekenen, met alles wat ze maar kan gebruiken. De tekeningen vormen boodschappen voor haar vader, zodat hij hen kan vinden. Ze geeft niet op. Ze wil blijven leven om haar broertje te zien opgroeien en te trouwen met Andrius, een jongen die ze in het werkkamp heeft ontmoet.

Hoop en uitzichtloosheid
Schaduwliefde bestaat uit korte hoofdstukken. Hierdoor krijgt de lezer steeds een korte pauze van de zwaarmoedige en uitzichtloze toestand waarin de hoofdpersonen zich bevinden.Sepetys weet het verhaal draaglijk te maken door kleine ontroerende momenten: wanneer er onverwacht hulp wordt geboden of Lina haar herinneringen over vroeger vertelt.

De schrijfster laat een wereld zien van grijze gebieden, waar geen duidelijke scheiding is tussen goed en kwaad. De titel is een mooie verbeelding van de liefde en hoop die de gruwelijke oorlogsmisdaden maar net overleven. Sepetys heeft grondig onderzoek gedaan voor deze roman en komt zelf uit een Litouwse familie; ze weet als geen ander hoe belangrijk het is dat een verhaal als dat van Lina verteld wordt en geen verborgen geschiedenis blijft.

Deze recensie is gepubliceerd op CultuurBewust.nl

Tags: , , , , , , , , , ,

Comments are closed.