Elizabeth Wein – Rose onder Vuur

By Rozemarijn • Recensies • 5 May 2014

Poëtische verbeelding van onmenselijke situaties in Rose onder Vuur van Elizabeth Wein379789000330737_fcovr-e1399115506988

Rose onder Vuur is de tweede roman van Elizabeth Wein over jonge vrouwelijk piloten die verstrikt raken in het geweld van de Tweede Wereldoorlog. Rose Justice komt terecht in het concentratiekamp Ravensbrück, waar ze onder erbarmelijke omstandigheden hoop houdt. Wein weet de onwerkelijke situatie op poëtische wijze voelbaar te maken voor de jong volwassen lezer.

Rose onder Vuur is geen vervolg op Codenaam Verity, het vorige boek van Wein, maar bouwt wel voort op dezelfde personages. Rose is een collega van Maddie, een van de hoofdpersonages van Codenaam Verity. Wein verwijst wel naar het vorige verhaal, maar de boeken zijn goed los van elkaar te lezen.

Rose is transportpiloot voor Air Transport Auxilairy. Haar droom is om gevechtspiloot te zijn en vliegende bommen uit de lucht te kaatsen. Wanneer ze deze kans krijgt, wordt ze uit de lucht gehaald door Duitse piloten. Ze belandt in het concentratiekamp Ravensbrück. Daar raakt ze bevriend met ‘De Konijnen’: jonge vrouwen waar Duitse artsen experimentele operaties op uitvoerden om er achter te komen hoe ze hun soldaten aan het front konden genezen. Hierdoor hebben de vrouwen gaten in hun botten, opengereten benen en kunnen ze bijna niet lopen. Rose haar doel is om de wereld te vertellen over dit misdrijf, maar wanneer ze weer veilig in Parijs is weet ze niet meer hoe ze gewoon mens moet zijn en haar verhaal moet vertellen.

Herkenbare onwerkelijkheid
Geschreven voor jong volwassenen, kan de doelgroep zich goed verplaatsen in Rose, omdat ze herkenbare gedachtes heeft. Ze wil graag naar huis, droomt over haar vriendje en om weg te kunnen vliegen, maar zit ondertussen in een onwerkelijke en afschuwelijke situatie waar ze niets van begrijpt, en die voor de lezer bijna niet te vatten is als iets dat in de geschiedenis heeft plaatsgevonden.

Ergens in mijn achterhoofd vond ik dat ik moest helpen. Het protestantse kerkmeisje, de padvindster, wilde met emmers water voor iedereen in die tent heen en weer gaan lopen slepen.
Ergens anders in mijn achterhoofd, in het onderdrukte en egoïstische deel van mijn hersenen, zei een stemmetje: Godzijdank zit ik in barak 32. Godzijdank zit ik niet in die tent.
En helemaal op de voorgrond, in het grootste deel van mijn hersenen schreeuwde een stem vol ontkenning en ongeloof steeds maar weer: WAT DOE IK HIER?

Poëtische verbeelding
Rose probeert de situatie te vatten door het te vertalen naar poëzie. Haar eigen gedichten en die van haar voorbeelden zijn een houvast voor Rose en haar lotgenoten, maar weten ook de verbeelding van de lezer te prikkelen. Nog meer dan in een directe beschrijving van de situatie weten de gedichten de lezer te raken, omdat daarin alle aandacht gaat naar één schrijnend moment of verlangen.

Wein weet de onmenselijke situatie behapbaar te houden voor de lezer door Rose het verhaal te laten vertellen vanuit haar hotelkamer is Parijs. Ze kijkt terug op wat haar is overkomen, maar de schrijfster maakt daarmee direct duidelijk hoe moeilijk het voor haar is om zich weer gewoon mens te voelen. Dit maakt Rose onder Vuur tot een onwaarschijnlijk indrukwekkend verhaal.

Deze recensie is gepubliceerd op CultuurBewust.nl 

Tags: , , , , , ,

Comments are closed.