Interview Ruta Sepetys – Schaduwliefde

By Rozemarijn • Interviews • 5 Sep 2011

Ruta Sepetys: “Wanneer je als jongvolwassene een boek leest dat je raakt, blijft deze vaak je hele leven lang bij je”

In april verscheen het aangrijpende boek Schaduwliefde van Ruta Sepetys. Het gaat over de verborgen geschiedenis van de deportaties in Litouwen onder het regime van Stalin vanuit de ogen van de vijftienjarige Lina. Dit weekend is Sepetys in Nederland en CultuurBewust sprak met haar over haar boek.

Wat betekent de titel ‘Between Shades of Gray’?
We categoriseren vaak tot in het extreme. Alles is zwart of wit. Maar de waarheid bevindt zich vaak in de ‘shades of gray’. In het boek zijn dit de tolerantie en de goede daden van personages als Nicolak Kretzsky waardoor  Lina en haar broertje uiteindelijk gered worden.

Wat vind je van de Nederlandse vertaling van de titel van het boek ‘Schaduwliefde’?
Ik vind het een prachtige titel. Schaduw is een zeer krachtig woord. Stalin was als een koude schaduw die over je schouder meekeek. Er zijn duidelijk overeenkomsten met de oorspronkelijke titel.

Dit is je eerst roman. Waarom heb je het boek als medium gekozen om dit verhaal te vertellen en niet een ander medium zoals de film?
Ik droomde er altijd van om een schrijfster te worden. Maar ik had niet de moed om het werkelijk te gaan doen. De verhalen van mijn familie inspireerde mij om een boek te gaan schrijven. Ik ben ook gek op films en zou het geweldig vinden wanneer het verhaal verfilmd wordt. Ik ben wel blij dat het verhaal eerst als boek is verschenen. Natuurlijk bereik je met een film een groter en breder publiek. Bovendien verkoopt een film het boek. Maar wanneer je een film kijkt, wordt je gestuurd door de interpretatie van de filmmaker. Je ziet wat hij wil dat je ziet. Iedereen ziet dezelfde representatie. In een boek is er meer ruimte voor je eigen verbeelding. Maar ondanks je eigen invulling kun je een boek wel goed samen bespreken.

Waarom heb je ervoor gekozen om een roman te schrijven in plaats van een non-fictieboek?
Voor mijn boek heb ik verschillende mensen geïnterviewd. Zij hebben mij doen beloven om niet hun namen te gebruiken in het boek. Daarom heb ik fictieve karakters verzonnen rondom de waargebeurde geschiedenis van deze mensen. Bovendien is het met een roman mogelijk om een meer interessant en dramatisch verhaal te schrijven dan met een historisch non-fictie boek.

Hoe reageerden de mensen in Litouwen, die hebben meegewerkt aan je onderzoek voor dit boek, op het uiteindelijke resultaat?
Het boek is pas verschenen in Litouwen. De mensen die betrokken waren,  zijn een ontzettende steun voor mij. Ondanks dat ik niet hun werkelijke namen heb gebruikt in het verhaal, herkenden zij zichzelf. Ze hebben mij e-mails gestuurd met foto’s van zichzelf met specifieke passages uit het boek.

Het verhaal is bijzonder ellendig, maar toch draaglijk. Waardoor komt dit volgens jou?
De ellende in het boek is draaglijk door het verlangen van de personages om te overleven. Als lezer voel je je betrokken bij deze wilskracht. Hoop en moed zijn heel belangrijk in het verhaal. De korte hoofdstukken zijn vooral een persoonlijke keuze, omdat ik daar zelf van houd wanneer ik boeken lees. Daarnaast versterken de korte hoofdstukken het gevoel van noodzaak en de angst. Veel mensen begrijpen niet goed waarom ik zo’n duister verhaal heb willen schrijven. Maar ik denk dat het heel belangrijk is dat dit soort verhalen geschreven worden, omdat we ervan kunnen leren en dat kan hoop bieden voor een betere toekomst.

Hoe voelde jij je toen je het boek schreef?
Het schrijven van het boek was emotioneel een heel zwaar proces voor mij. Ik heb veel gehuild en moest het boek zo nu en dan echt aan de kant leggen. Dit komt vooral doordat ik weet dat dit verhaal waargebeurd is voor de mensen die ik heb geïnterviewd. Het koste mij een jaar om het verhaal te schrijven.

Waarom heb je het boek geschreven voor Young Adult-lezers en niet gekozen voor een andere doelgroep?
Daar had ik twee redenen voor. Ten eerste houd ik zelf heel erg van Young Adult-boeken. Deze boeken zijn ontzettend krachtig. Wanneer je als jongvolwassenen een boek leest dat je raakt, blijft deze vaak je hele leven lang bij je. Het heeft veel meer effect dan wanneer je volwassen bent. Daarnaast wilde ik graag dat het boek op scholen en in bibliotheken terecht kwam. De Young Adultlezers die ik gesproken heb, zijn erg enthousiast. Ze zijn meestal meer geïnteresseerd in de karakters dan de geschiedenis, maar via deze weg raken ze wel bekend met de geschiedenis.

Is Schaduwliefde een historisch- of een liefdesverhaal?
Allebei. De geschiedenis toont dat liefde de miraculeuze kracht van mensen onthult. Liefde heeft mensen in leven gehouden. Mijn lezers zeggen ook dat ze het zowel een liefdesverhaal als een historisch verhaal vinden. Lina is een erg koppig persoon. Dat zie je in haar wilskracht om te overleven, door de liefde voor haar broertje en het verlangen om weer verenigd te worden met Andrius.

Waarom heb je ervoor gekozen om niet te vertellen wat er met de vader van Lina gebeurd?
Dat was niet mijn eigen keuze, maar die van mijn redacteur. In het originele verhaal staat het wel beschreven, maar zij vond dat we dit open moesten laten voor de lezer. Het blijkt dat 75% van de lezers denkt dat Lina’s vader het uiteindelijk overleefd.

Het verhaal eindigt met de redding van Lina en haar broertje. Ben je van plan om een vervolg te schijven?
Het was niet mijn intentie om meer boeken over deze personages of deze geschiedenis te schrijven, maar door reacties van lezers ben ik gaan twijfelen. Zij willen heel graag weten hoe het verhaal verder gaat. Dus misschien komt er een vervolg.

Ruta Sepetys is een gepassioneerd schrijver die graag vertelt over de ontstaansgeschiedenis van haar boek. Wanneer je meer over haar boek wilt weten, bekijk dan de video op de website van Ruta Sepetys waarin zij zelf vertelt over het boek.

Dit interview is gepubliceerd op CultuurBewust.nl

Tags: , , , , ,

Comments are closed.